کار وفناوری

کوزه های سفالی با خاصیت نیمه تراوایی ^(۱) که دارند باعث می شوند که آب داخل کوزه به بیرون درز کرده وباعث مرطوب شدن دیواره کوزه شود. زمانی که این کوزه در داخل سایه قرار گرفته باشد آبی که در روی دیواره کوزه وجود دارد برای تبخیر شدن از گرمای داخل کوزه استفاده می کند. تواتر این عمل دائمأ باعث سرد تر شدن آب داخل کوزه می شود. اما به خوبی می دانیم که حجم و ظرفیت کوزه درنهایت حد خود یک خانواده 5-4 نفری را آن هم برای نصف روز سیراب نگه می دارد. پس اهالی یک روستا که در حدود100-70 خانوار هستند برای تأمین آب سرد خود باید چاره ای دیگر بایندیشند. آن ها با ابتکاری که در ساخت کوزه به خرج دادن همان روش را این بار در ابعاد بسیار بزرگ تر  انجام می دهند و آن ساختن  حوز و آب انبارهای چند هزار لیتری است. تعداد این آب انبارها درروستای    سویز    حدودأ 8  -4 عدد می رسیده که هم اکنون آب انبار  وسط ده پا بر جا و سالم اما بلا استفاده است. دیواره این آب انبارها  را با آجر های 20*20 سانتیمتری که از جنس گل رس پخته است ، می سازند که از لحاظ خاصیت تراوایی شبیه سفال است. کف آن را با مواد سیمانی می سازند تا غیر قابل نفوذ باشد وآب آن به داخل زمین نفوذ نکند. سقف آن را همانطور که قبلا توضیح دادیم گنبدی شکل می سازند^(۲).

(همانطور که از تصویر برمی آید دیواره های آب انبار بسیار کوتاه به نظر می رسد که به علت گود بودن آن است)

معمولأ آب انبارها را در زمستان از آب پر می کردند ودر تابستان و فصل گرم از آن برداشت می کردند. معمولأ آب انبار  را به نحوی بنا می کردند که از آب قنات که مورد مصرف کشاورزی بود پر آب شود به همین دلیل محل  را باید به اندازه ای که از آب قنات پر آب شود گود کنند. آب داخل آب انبار در حدود چند ماهی که در داخل آب انبار می ماند با خیساندن دیواره های آن گرمای داخل خود را از دست می دهد و در ماه های اردیبهشت به بعد به جرأت از آب های داخل یخچال منزل خنک تر و  گوارا تر می شده. به خوبی می دانیم که اگر آب را برای چند ماه در جای بسته ای که امکان تهویه ندارد قرار دهیم بد بو ومتعفن می شود. برای جلوگیری از این امر سکنان روستا دو بادگیر را در دوطرف آب انبار تعبیه کرده اند که از دو طرف ورود و خروج هوا را به داخل فضای حوز موجب می شود وباعث متبوع شدن فضای آن می شود.